Ekologiczna uprawa roślin
Każdego roku rośnie zapotrzebowanie na ekologiczne produkty żywnościowe. Aby posiadać specjalne atesty na ich sprzedaż, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad w uprawie ziemi, nawożeniu i ochronie roślin.
Podstawowymi nawozami są obornik, kompost, gnojówka i woda gnojowa (wytwarzane z roślin takich jak pokrzywa, skrzyp itp.), nawozy zielone. W górach pod kontrolą doradcy można ostrożnie stosować gnojowicę.
Aby uzupełnić ewentualne niedobory minerałów używamy: mielone skały jak bazalt, bentonit, gips, kizeryt, dolomit, wapno magnezowe i węglowe, kredę nawozową, boraks, kainit, kalimagnezję, siarczan potasu, skały fosforowe i popiół drzewny.
Z nawozów organicznych: mączki kostne, rybne, korę drzewną, trociny, makuchy oraz odpadki organiczne produkowane we własnym gospodarstwie. Także muł i osady z czystych zbiorników wodnych, torf.
Ingerencja w środowisko glebowe powinna być jak najmniejsza, aby nie zakłócać odbywających się, naturalnych procesów. Ogólne zasady obejmują płytkie odwracanie i głębokie spulchnianie (bez przekopywania), powierzchnia musi stale posiadać okrywę roślinną. Jako przedplon i poplon najlepsze będą nawozy zielone. Zaleca się ograniczenie liczby przejazdów ciężkim sprzętem rolniczym.
Ważne jest odpowiednie zaplanowanie płodozmianu na przestrzeni minimum czterech lat, najlepiej z udziałem roślin motylkowych. Ma na celu utrzymanie wysokiego poziomu próchnicy, ograniczenie rozwoju chwastów, szkodników i chorób. Rokroczne uprawianie tych samych gatunków roślin w jednym miejscu powoduje nadmierny rozwój w glebie mikroorganizmów np. nicieni.
Nie wolno stosować herbicydów czyli środków chwastobójczych, aby ograniczyć ich rozrastanie się stosujemy nawozy zielone, oczyszczanie materiału siewnego, przedsiewną uprawę roli, ściółkowanie i mulczowanie.
Do uprawy należy wybrać odmiany o podwyższonej i wysokiej naturalnej odporności na choroby i szkodniki, także formy lokalne, dobrze przystosowane i konkurencyjne wobec chwastów. Materiał siewny i sadzonkowy nabywa się w gospodarstwach ekologicznych lub produkuje we własnym zakresie. Nie wolno uprawiać roślin modyfikowanych genetycznie, zaprawiać nasion i sadzonek środkami syntetycznymi.
Do ochrony stosuje się wyłącznie środki zawierające naturalne substancje biologicznie czynne, mikroorganizmy i żywe organizmy pożyteczne.
Tagi: atesty, ekologia, nawożenie, obornik, ochrona, rośliny, uprawa
Rolnictwo precyzyjne
Rolnictwo precyzyjne to istotny element rolnictwa zrównoważonego. Obecnie dokonał się postęp w nawigacji satelitarnej maszyn i urządzeń, zmiennym dawkowaniu nawozów i mapowaniu plonów, właściwości gleby i roślin, precyzyjnym prowadzeniu maszyn.
Dalszej pracy wymagają zagadnienia pozyskiwania informacji o charakterze i stanie składników ekosystemu rolniczego (pomocna może być analiza spektralna promieniowania elektromagnetycznego odbitego od obiektów).
Zebrane informacje skupione są w bazie informacji GIS (Geographic Information System), na przykład fizyczne właściwości gleby, warunki klimatyczne, gatunki roślin hodowane na danym terenie itp.
Od dokładności i efektywności sposobów pozyskiwania danych zależy ilość i jakość całego systemu, muszą być dokładne i wiarygodne a przede wszystkim aktualne i lokalne.
Do pozyskiwania i interpretacji zebranych informacji wykorzystywana jest nawigacja oparta o systemy satelitarne, amerykański GPS-NAVSTAR, rosyjski GLONASS, chiński BEIDOU. Na etapie tworzenia są europejski GALILEO, chiński COMPASS, indyjski IRNSS, japoński QZSS.
Powszechne stosowanie nawigacji stało się możliwe w 2000 r., kiedy USA wyłączyło zakłócanie sygnałów 24 satelitów NAVSTAR i umożliwiło korzystanie z nich cywilnym użytkownikom.
Mapowanie plonu, rodzajów gleb, upraw itp. wymaga danych z dokładnością do 1 m, natomiast precyzyjne prowadzenie maszyn nawet kilku centymetrów. Uzyskanie takiej dokładności wymaga systemu wspomagającego, zwanego systemem różnicowym DGPS, które wysyłają do odbiorcy skorygowany sygnał. Błędy powstają w czasie załamania sygnału w atmosferze, odchylenia trajektorii satelitów, pomyłek zegarów satelitów, odbiorników i zaokrągleń w obliczeniach. Obecnie działa 5 systemów korygujących: WAAS (Ameryka Północna), EGNOS (Europa), GLONASS, MSAS (Japonia), OmniSTAR i StarFire.
Dodatkowo stosowane są systemy lokalnego pozycjonowania LPS. Należą do nich systemy autonomiczne, które oprócz wyposażenia montowanego w maszynie rolniczej nie wymagają dodatkowego oprzyrządowania zewnętrznego. Systemy wizyjne wykorzystują kamerę stereoskopową do kierowania maszyną, kamera skanuje teren pod maszyną i wyszukuje na nim element ciągły – rząd roślin, redlinę, bruzdę itp. Następnie prowadzi pojazd z precyzją 3-5 cm.
Tagi: gleba, nawozy, plony, precyzyjne, rolnictwo, rośliny, zrównoważone
Samoloty w rolnictwie
Nowoczesne metody uprawy roślin spowodowały, że znaleziono nowe zastosowanie dla samolotów. Oprócz opryskiwania dużych areałów i rozrzucania szczepionek przeciwko wściekliźnie dla lisów, używa się ich obecnie do dożywiania roślin dolistnie, jest to metoda skuteczna, pozwalająca oszczędzić wiele czasu.
Tym sposobem można także prowadzić siew, zwłaszcza roślin jarych. Ma to szczególne znaczenie w latach, kiedy pogoda uniemożliwia wysiew w normalnym terminie, zabiegowi może przeszkodzić wiatr wiejący z prędkością ponad 5 m/s. Obliczono że należy przeznaczyć o 10% więcej materiału siewnego niż przy wykorzystaniu normalnych środków.
Maszyny takie zwykle produkowane są specjalnie to tych celów, ich konstrukcja dostosowana jest do rozpylania chemikaliów sypkich i płynnych (nawozów sztucznych, środków ochrony itp.) nad polami i lasami. Wyposaża się je w zbiorniki, aparaturę rozpylającą lub rozpryskującą. Często są wykorzystywane do gaszenia pożarów lasów czy innych rozległych terenów.
Pierwsze samoloty tego typu powstały w Stanach Zjednoczonych w 1921 r. Powszechnie zaczęto je stosować w Rosji, Niemczech i USA w latach 1925-30, w tym czasie także w Polsce zastosowano do zwalczania szkodników niszczących lasy przerobiony bombowiec Brequet 14 i Protez XV, potem zwalczano patogeny na burakach cukrowych, skończyło się jednak na próbach. Maszyny te były dosyć prymitywne a zbiornik na chemikalia i aparaturę rozpylającą „dokładano” do zwykłych modeli. Dopiero po II wojnie światowej zaczęto masowo produkować samoloty o przeznaczeniu rolniczym, dostosowane do długich lotów na niskiej wysokości (bardziej niebezpiecznej), przewożenia i rozpylania/rozpryskiwania środków chemicznych.
Obecnie produkowane maszyny to jednosilnikowe dolnopłaty z wytrzymałym stałym podwoziem, kabiną pilota umieszczoną za zbiornikiem na ładunek (w razie wypadku pilot nie zostaje przygnieciony zbiornikiem znajdującym się za kabiną). W Polsce, na zamówienie producentów rosyjskich powstał jedyny samolot rolniczy napędzany silnikiem odrzutowym – M-15 Belphegor.
Do zabiegów prowadzonych przy pomocy samolotów, zwanych agrolotnictwem lub aerosiewem nadają się uprawy o powierzchni ponad 10 ha, pozbawione linii telefonicznych i energetycznych (chociaż i nad takimi piloci zmuszeni są latać), położone w bezpiecznej odległości od osiedli, pastwisk, ogródków działkowych, ujęć wody itp. Samoloty nie mogą lecieć wyżej niż 5 metrów.
Tagi: dożywianie, rolnictwo, rośliny, samoloty, spryskiwanie, szczepionka, uprawa, wścieklizna
12 stycznia, 2011, Dodano w kategorii:
przyroda
Szkodniki upraw a środki ochrony roślin
W środowisku naturalnym, im większa liczba gatunków i zwierząt (w tym owadów) zasiedla dany obszar, tym więcej pojawia się wzajemnych zależności i powiązań między organizmami, i tym większa jest żywotność i trwałość takiego środowiska. Wszystkie rośliny i zwierzęta mają naturalnych wrogów, im płodniejszy jest gatunek, tym ma ich więcej. Na przykład mszycami żywią się biedronki, złotooki, pryszczarki, bzygi, wiele pluskwiaków, kruszynki, dobroczynki i wiele innych. Zjadane są nawet przez małe ptaki, dodatkowo ich liczebność zmniejszają choroby bakteryjne i wirusowe. Tak samo jest z szybko rozmnażającymi się gryzoniami – żywią się nimi łasice, kuny, koty, żmije, lisy, sowy, myszołowy, błotniaki i bociany. W naturze żaden organizm nie rozmnaża się w sposób niekontrolowany i nie może zagrozić opanowaniem środowiska, sytuacja staje się niebezpieczna dopiero w sztucznych, ogromnych monokulturach rolniczych stworzonych przez człowieka i prowadzonych z intensywną ochroną chemiczną. Szkodniki nadal niszczą uprawy ponieważ potrafią się uodpornić poprzez mutacje genetyczne na stosowane pestycydy, herbicydy, akarycydy itp. Poszukiwanie i wdrażanie coraz bardziej zaawansowanych środków chemicznych, podnosi znacznie koszty uprawy. Często zdarza się, że stosowane substancje podnoszą całkowity koszt produkcji ośmiokrotnie, natomiast straty w plonach wcale nie zmalały. W ten sposób skutecznie niszczy się tylko organizmy żywiące się szkodnikami, w których organizmach trucizny kumulują się wielokrotnie mocniej. Po wyeliminowaniu wrogów np. mszyca może rozmnażać się bez ograniczeń. Najlepszym środowiskiem dla owadów drapieżnych, wrogich szkodnikom, są obszary zróżnicowane biologicznie, złożone z możliwie jak największej ilości gatunków roślin. Znajdują tam kryjówki, sprzyjający mikroklimat i wystarczającą ilość pokarmu dla wszystkich swoich stadiów rozwojowych, czyli pyłek, nektar, soki roślinne a następnie ofiary – owady roślinożerne. Niektóre z naszych owadzich sprzymierzeńców potrafią zniszczyć, w sprzyjających okolicznościach, nawet 80% szkodników upraw. W przeciętnych warunkach przy udziale owadożernych ssaków, ptaków i owadów drapieżnych, redukcja szkodników sięga 60-70%, jest jednak ciągła i samoregulująca się. Oznacza to że straty w uprawach sięgają 20-30%.
Tagi: kruszynki, ochrony, rośliny, środki, środowisko, szkodniki, uprawa
11 lipca, 2010, Dodano w kategorii:
przyroda
Rolnictwo a pogoda
Praca rolnika jest uzależniona od pogody. Kiedy zbyt długo nie ma deszczu, ziemia staje się twarda i sucha, a rośliny umierają z pragnienia. Słońce jest głównym czynnikiem wzrostu plonów, ale jego nadmiar sprowadza na nie zagładę. Z drugiej strony jeśli deszcz pada zbyt często, ziemia jest przesiąknięta wodą, a rośliny zaczynają gnić. Skoszone siano, jeśli nie wysuszy się na słońcu, staje się zbutwiałe i nie nadaje się do karmienia nim zwierząt. Zabójcze dla roślin są również przymrozki. Wiosną nawet lekki, poranny mróz potrafi pokonać rośliny. Dlatego też w krajach wysoko rozwiniętych stosuje się metody które mają zminimalizować straty z powodu pogody. Wczesną wiosną rośliny rozwijają się pod cienką warstwą materiału, który przepuszcza powietrze, ale nie pozwala rośliną przemarznąć. Kiedy okres przymrozków mija zwija się materiał, a rośliny rozwijają się dalej bezpiecznie. Na niemieckich polach co roku rozkładane są rury, które podłączone są do bieżącej wody. Kiedy susza trwa zbyt długo, odkręca się kurki i z pola są zraszane sztucznym nawodnieniem.
Gleba
Najlepsza ziemię pod uprawę roli jest czarnoziem, ziemia bogata w składniki odżywcze. Wystarczy na niej zasiać i można czekać na wysokie plony. Gorzej jest z gorszymi gatunkami ziemi. Na szczęście ziemię można wzbogacać w sposób sztuczny nawozami, które powodują, że rośliny rosną szybciej. Dzięki temu nawet wyjałowiona gleba może być wykorzystywana pod uprawę. Najlepszym i najbardziej ekologicznym nawozem jest nawóz naturalny. Niestety dziś na szeroką skalę stosuje się nawóz sztuczny, który poprawia wzrost plonów, ale kosztem ich jakości. Od wielu lat Unia Europejska próbuje zmniejszyć wykorzystywanie sztucznych nawozów. Na rolnictwo narzucone są normy określające możliwość wykorzystania takich nawozów. Przekroczenie tych norm, sprowadza na rolników kary. Współcześnie rolnictwo nastawione jest na ekologię, z tego względu odchodzi się od sztucznego nawożenia gleby na rzecz nawozów naturalnych. Jedne z najlepszych ziem posiada Ukraina. Jest tam najwięcej czarnoziemów, co nie bez powodu dało jej nazwę spichlerza Europy.
Tagi: czarnoziem, klimat, nawozy sztuczne, rośliny, ziemia
Grupy i nienormowane żywopłoty
Do obsadzenia granic zwykle stosuje się kilka drzew osiągających dużą wysokość oraz krzewy. Drzewa te nie muszą być sadzone pojedynczo. Często uzyskujemy lepsze efekty sadząc po dwa lub trzy drzewa w grupie. Krzewy sadzimy zwykle tak, aby utworzyły żywopłot. Może on mieć formę nieprzerwaną i zwartą, może leż być zupełnie luźny, zwłaszcza gdy zastosujemy różne gatunki krzewów. W tym drugim wypadku osłonięte zostaną tylko pewne fragmenty ogrodu. Wysokość żywopłotu dobieramy według potrzeby, stosując odpowiednie gatunki roślin. Jeżeli zamierzamy tworzyć rozległe wnętrza ogrodowe, obejmujące (w sensie (widokowym) przestrzenie sąsiadujących ogrodów lub terenów otwartych, granice działki wystarczy zaznaczyć tylko przez posadzenie kilku starannie dobranych drzew lub niedużej ich grupy. Pomiędzy takimi, “punktami głównymi” następnie rozmieszczamy pasy lub grupy niskich krzewów z rozrzuconymi kępami wysokich bylin. Żywopłoty formowane. W niektórych wypadkach stosuje się regularnie formowane (cięte) żywopłoty.
Grupy i „samotniki”
Wewnątrz ogrodu rośliny średnio wysokie zwykle rozmieszczamy grupami duże zaś (drzewa, większe krzewy) – pojedynczo, starając się podkreślić lub osłonić określone elementy ogrodu, np. placyk wypoczynkowy. Nieraz wystarczą do tego celu dwa lub trzy krzewy i kilka bylin. Przy wyłącznym stosowaniu bylin należy wziąć pod uwagę, że każdego roku pełny efekt uzyskamy dopiero w ciągu lata, po osiągnięciu przez rośliny właściwych dla danego gatunku rozmiarów. Warto pamiętać, że stosując drzewo czy krzew jako egzemplarz pojedynczy (“samotnik”) zapewniamy mu najlepsze warunki wzrostu, dzięki czemu może uzyskać znaczne rozmiary i stanowić szczególnie efektowny element przestrzeni. Rośliny w pojemnikach. Zastosowanie pojemników umożliwia stworzenie barwnych akcentów w określonych miejscach ogrodu, głównie w obrębie kącika wypoczynkowego i w sąsiedztwie domku wypoczynkowego. Akcenty takie są tym efektowniejsze, im skromniejsza jest “zieleń” ogrodu. W pojemnikach najlepiej rosną kwiaty letnie.
Tagi: grupy roślin, krzewy, kwiaty, rośliny, samotniki
Dobór gatunków
Niewspółmierny do włożonego wysiłku wynik – słabe i nieefektowne rośliny – napełni nas rozczarowaniem i sprawi przykrość. Często w wyniku takiego niepowodzenia wyciągamy pochopne wnioski, że na tej glebie nic nie urośnie i że daremna jest wszelka praca dalsza, co jest zupełnie niesłuszne. Dzięki obfitości oferowanych przez producentów różnych gatunków drzew, krzewów i bylin stosunkowo łatwo jest wybrać odpowiednie gatunki i odmiany, które zadowolą się warunkami siedliskowymi naszego ogrodu i nawet w bardzo nie sprzyjających okolicznościach nie zawodzą. Aby nie popełnić błędu, należy bardzo uważnie zapoznać się z uwagami i zaleceniami, zamieszczonymi przy opisach roślin w ostatnim rozdziale książki. Dla nielicznych egzemplarzy roślin określonego gatunku, na których nam szczególnie zależy, można ewentualnie stworzyć takie warunki, aby rośliny te mogły rosnąć zadowalająco. Ze względu na ograniczoną ich liczbę, pielęgnowanie i poprawianie warunków siedliskowych nie sprawiają nadmiernych trudności.
Rośliny odpowiednio dobrane
Przy wyborze roślin należy również uwzględnić ogólny wygląd ogrodu wypoczynkowego. Do wybitnie skromnie urządzonego ogrodu nie pasują na przykład rozległe różanki, a w pobliżu lasu zwykle nie będą dobrze wyglądały srebrne świerki. Nie znaczy to jednak, że nie wolno nam korygować jego nastroju. Między innymi możemy świadomie nadać ogrodowi określony koloryt przez odpowiednie zestawienie roślin w określonych barwach. Pięknie wygląda np. grupa drzew o szaro-srebrno-zielonym odcieniu uzupełniona bylinami o dominującej barwie niebieskiej. Szeroki asortyment gatunków i ogromna liczba najrozmaitszych odmian mogą przytłoczyć amatora, zwłaszcza początkującego, i wręcz utrudnić mu odpowiedni wybór roślin dla całego ogrodu, nie dostosowanych do warunków siedliskowych i do charakteru. Brak jest uniwersalnych zasad kształtowania zieleni w ogrodach, ale jedno warto zapamiętać; starajmy się zawsze o indywidualną i przejrzystą kompozycję. Jeśli źle potraktujemy sprawę, nasz ogród wypoczynkowy może w najbliższym czasie przypominać przypadkowy zbiór roślin.
Tagi: rośliny, rośliny do ogrodu
Zastosowanie roślin w ogrodzie
Każda roślina, oprócz swego głównego zadania – zdobienia ogrodu, powinna spełniać określone funkcje w jego kompozycji. Jedne rośliny wyznaczają przede wszystkim przestrzenie ogrodu, i to zarówno wówczas, gdy tworzą wyraźne granice wnętrz, jak i wówczas, gdy tylko lekko je “markują”. Inne rośliny tworzą płaszczyzny poziome ogrodu, pokrywając dywanowo jego powierzchnie. Zadaniem jeszcze innych roślin jest zasiedlenie suchych murków lub miejsc pomiędzy kamieniami ogrodu skalnego itd. Jeszcze raz przypominamy, że właściwy efekt będzie osiągnięty, gdy wszystkie te rośliny wybierzemy zgodnie z ich wymaganiami siedliskowymi. Obsadzanie granic ogrodu. Rośliny posadzone wzdłuż granic ogrodu wypoczynkowego kształtują jego przestrzeń, tworzą jakby ściany, zapewniając jednocześnie potrzebną, a nawet można pokusić się o stwierdzenie, iż niezbędną, osłonę przeciwwietrzną i wzrokową. Przy ustalaniu wysokości i zwartości tych ścian musimy brać pod uwagę głównie charakter sąsiedniego terenu.
Kobierce roślinne
Zbyt małe lub zbyt płytkie pojemniki są nieprzydatne, gdyż nie zapewniają roślinom dostatecznej ilości wody przez okres całego tygodnia naszej nieobecności w ogrodzie wypoczynkowym. Pojemność wodną ziemi w pojemnikach można zwiększyć przez dodanie torfu. Na dużych powierzchniach pod drzewami stosujemy zwykle tzw. rośliny kobiercowe (inaczej – runo parkowe). Ich zadaniem jest pokrycie gruntu gęstym, zwartym dywanem (pomiędzy roślinami kobiercowymi możemy również wysadzić cebule roślin ozdobnych i nieduże krzewy). Sposób ten jest szczególnie zalecany w miejscach, w których nie ma odpowiednich warunków na utrzymanie trawnika. Są to najczęściej miejsca zbyt zacienione, jednak wystarczająco wilgotne; mogą one zostać gęsto pokryte rozlicznymi bylinami, I to w krótkim czasie. Oprócz bylin nadzwyczaj przydatny jest również bluszcz. Niestety, często zacienione miejsca pod drzewami pozostawia się “gołe”, niesłusznie uważając je za nieprzydatne do uprawy jakichkolwiek, najmarniejszych nawet w naszych oczach roślin.
Tagi: kobierce roślinne, krzewy, ogród, rośliny
